Từ khi còn bé cho đến lúc đi học phổ thông, trẻ thường được nghe những câu khen chê mang hàm ý so sánh như:
- Con ăn nhanh hơn bạn A rồi, giỏi quá!
- Con của ba thông minh quá. Con lúc nào cũng là số 1 của lớp.
- Tại sao học kỳ này lại thụt lùi sau thằng B hả? Học hành kiểu gì thế?
- Mày chỉ cần học bằng một nửa của chị hai là được rồi. Sao lại kém thế hả con?
Liệu phụ huynh đã suy nghĩ tác dụng của những câu nói này chưa, hay chỉ là câu nói theo cảm xúc lúc đó.
Tự cao hay tự ti ?
Dù đứa trẻ có thành tích thế nào đi nữa, chúng vẫn cần được tôn trọng và khích lệ. Những đứa trẻ thường được khen là thông minh số một, là hơn bạn, điều gì sẽ xảy ra với chúng sau đó?
Thích được khen tặng là tâm lý chung của mọi người. Trẻ em cũng vậy. Tuy nhiên, trẻ được đánh giá cao hơn bạn bè lâu ngày sẽ dần hình thành sự phân biệt rằng: nó giỏi, còn những đứa khác dở hơn nó. Trẻ sẽ dễ thỏa mãn, sinh tâm lý tự cao, coi thường bạn bè. Dễ thỏa mãn, tin rằng thành tích của mình là nhờ thông minh dễ làm cho trẻ thiếu nỗ lực cho việc học. Những đứa trẻ này thường khó duy trì kết quả học tập cao.
Với những em chưa có thành tích tốt, liệu cách dạy con theo kiểu “khích tướng” có mang lại hiệu quả? Khi bị động đến lòng tự ái, có thể trẻ không thể hiện sự phản kháng nhưng vẫn cảm thấy bị tổn thương. Đây là một dạng bạo lực về tinh thần.
Trẻ bị chê thường xuyên sẽ tin rằng mình là đứa kém cỏi, sinh ra nản lòng, mất ý chí phấn đấu. Bé bắt đầu thấy tự ti, ghen ghét người được so sánh. Khen hay chê theo kiểu so sánh đều không mang lại sự cải thiện thành tích học tập. Trái lại, nó còn để lại hậu quả tâm lý không tốt. Nhiều trường hợp, đứa trẻ vì sợ áp lực sẽ dẫn đến gian dối thành tích để khỏi bị trách mắng.
Nhà vật lý học nổi tiếng Thomas Edison đã từng nói: "Thiên tài là một phần trăm của trí não và chín mươi chín phần trăm của máu và mồ hôi". Nỗ lực cá nhân mới là yếu tố chủ yếu quyết định kết quả chứ không phải vốn thông minh sẵn có. Tôn vinh sự nỗ lực mới giúp con tiến bộ.
Yếu tố thông minh trời cho là không thể cải thiện được. Đứa trẻ tin rằng kết quả của mình là do mình thông minh hay không thông minh đều dẫn đến kết quả tiêu cực.
Thay vì khen "Con thông minh quá!" Ba mẹ có thể nói: 'Ba mẹ rất tự hào vì con đã nỗ lực rất nhiều để đạt kết quả này!"... Không nên chờ đợi kết quả lớn rồi mới khen. Hãy quan sát và khen từng sự nỗ lực tiến bộ nhỏ của bé. Khi bé nhận thấy sự cố gắng được đánh giá cao thì sẽ không ngừng nỗ lực hơn nữa. Kết quả tốt hơn sẽ là điều tất yếu.
Trần Quốc Tuấn
Nguồn: VnExpress
Tính khí thất thường được biểu hiện khác nhau ở tùy từng trẻ, nhưng thường có ở những trẻ cá tính mạnh, không quá nghịch ngợm hoặc hỗn láo.
Trò chơi điện tử cũng có những lợi ích nhất định nếu bạn biết chọn nội dung chơi cho con. Tuy nhiên, bên cạnh đó, nếu quá đam mê chơi điện tử, với những trò chơi có tính chất bạo lực, con bạn có thể bị ...
Khi ở độ tuổi nhà trẻ (dưới 3 tuổi), bé nhút nhát là điều tự nhiên. Nhưng đối với bé ở lứa tuổi mẫu giáo, tính nhút nhát lại khiến bố mẹ rất lo lắng. Vậy đâu là nguyên nhân và phải làm gì để trẻ bớt nhút ...
Cũng rất quan trọng khi bạn muốn hướng dẫn rõ ràng những gì bé cần làm, theo một cách lịch sự nhất. Ví dụ, sẽ hiệu quả hơn nếu bạn nói: “Con cầm giẻ lau, lau sạch bàn hộ mẹ” thay vì: “Mẹ đã nói là con ...
Hầu hết trẻ con ghét phải chia sẻ đồ dùng, tình cảm với người khác, hay phải chờ đến lượt, nhưng bạn có thể giúp chúng nhìn thấy giá trị của kỹ năng này.
Lắng nghe, tôn trọng nỗi sợ của con; khen ngợi sự dũng cảm của bé hay trang trí thêm đèn ngủ bắt mắt… là những mẹo hiệu quả giúp con không còn lo sợ khi màn đêm buông xuống.
Điểm số chỉ là một phần phản ánh quá trình học tập và phát triển của trẻ. Trẻ cần nhiều kỹ năng khác để phát triển và trưởng thành hơn.
Bảo vệ trẻ khỏi mọi khó khăn, thử thách; chỉ chăm chăm khen ngợi các thành tích của trẻ; cấm con khóc… là những sai lầm của cha mẹ trong quá trình nuôi dạy con.
Nếu cha mẹ ly hôn, con muốn đi cùng ai; con yêu cha hay mẹ... là những câu mà người thông minh không bao giờ hỏi con.
Có những câu nói của cha mẹ tưởng chừng vô hại nhưng lại gây ra những ảnh hưởng sâu sắc đến tương lai của trẻ. Dưới đây là những câu cha mẹ cần cân nhắc trước khi nói để tránh làm tổn thương con trẻ.
Trong cuốn sách “Buông tay ra để con bay”, nhà báo Thu Hà đã chia sẻ về hành trình dạy con tự lập phải bắt đầu từ quan điểm: Điều quan trọng lại giản dị đến bất ngờ: Không làm gì. Buông con ra để con tự ...
“Người Việt có tuổi thơ dài nhất thế giới; Những đứa trẻ không bao giờ lớn” là cụm từ mô tả về kiểu nuôi con trong “lồng ấp” của nhiều cha mẹ Việt Nam.
Copyright © 2026 Bản quyền thuộc về Ban Giáo Lý TNTT Thái Bình
Đang online: 74 | Tổng lượt truy cập: 7,941,252
